İş güvencesi kimleri kapsar?
İş Kanunu'nun 18. maddesine göre aşağıdaki şartların birlikte bulunması halinde işveren, iş sözleşmesini ancak geçerli bir sebebe dayanarak feshedebilir:
- İşyerinde 30 veya daha fazla işçi çalışması
- İşçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması
- Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışılması
- İşçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ya da işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili olmaması
İşe iade süreci
- Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulur. Anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.
- Feshin geçersizliğine karar verilirse işçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurur.
- İşveren işçiyi 1 ay içinde işe başlatmazsa, mahkemenin belirlediği işe başlatmama tazminatını öder.
Hangi ödemeler doğar?
| Ödeme | Tutar | Dayanak |
|---|---|---|
| İşe başlatmama tazminatı | En az 4, en çok 8 aylık ücret | İK md. 21/1 |
| Boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar | Kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer haklar | İK md. 21/3 |
| Kötüniyet tazminatı (iş güvencesi dışında) | İhbar süresine ait ücretin 3 katı | İK md. 17/6 |
İşçi işe başlatılırsa, peşin ödenen ihbar ve kıdem tazminatı boşta geçen süre ücretinden mahsup edilir. İşçi süresi içinde başvurmazsa fesih geçerli hale gelir ve işveren yalnızca bunun hukuki sonuçlarıyla sorumlu olur.
Sık sorulan sorular
Ücret olarak hangi tutar esas alınır?
Hesapta, çıplak ücrete süreklilik gösteren para ve parayla ölçülebilen menfaatler eklenerek bulunan ücret (giydirilmiş ücret) kullanılır.
Kötüniyet tazminatı kimler için söz konusudur?
İş güvencesi kapsamı dışında kalan işçinin sözleşmesinin fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirilmesi halinde, ihbar süresine ait ücretin 3 katı tutarında tazminat öngörülür. Kötüniyetin varlığı somut olaya göre değerlendirilir.
Dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 17, 18, 20, 21; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3. Tutarlar brüttür. Hesaplama bilgilendirme amaçlıdır; kesin tutarı mahkeme belirler.