Kısaca
- İşe iade talebi için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulur.
- İşsizlik ödeneği için işten ayrıldıktan sonra 30 gün içinde İŞKUR'a başvurulur.
- Kıdem, ihbar, ücret ve yıllık izin ücreti gibi alacaklarda zamanaşımı 5 yıldır; dava öncesi arabuluculuk zorunludur.
- İbraname, sözleşmenin sona ermesinden itibaren 1 ay geçmeden düzenlenemez.
İş sözleşmesinin işverence feshedilmesi halinde çalışanın haklarını kullanabilmesi için kanunda bazı süreler öngörülmüştür. Bu sürelerin bir kısmı hak düşürücüdür; geçirilirse hak kullanılamaz.
Fesih bildirimi
Belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, iş güvencesi kapsamındaki çalışanlar bakımından fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin şekilde belirtmek zorundadır.
İşe iade: 1 ay
Aşağıdaki şartları taşıyan çalışan iş güvencesi kapsamındadır:
- İşyerinde 30 veya daha fazla çalışan bulunması
- En az 6 aylık kıdem
- Belirsiz süreli iş sözleşmesi
- İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili veya yardımcısı olmamak
Fesih sebebinin gösterilmediğini veya gösterilen sebebin geçerli olmadığını düşünen çalışan, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk sonunda anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.
İşsizlik ödeneği: 30 gün
İşsizlik ödeneği için işten ayrılış tarihini izleyen 30 gün içinde İŞKUR'a doğrudan veya e-Devlet üzerinden başvurulur. Bu süre geçirilirse, gecikilen süre ödenek süresinden düşülür.
İşveren ise işten ayrılış bildirgesini, ayrılış tarihinden itibaren 10 gün içinde SGK'ya vermekle yükümlüdür. İşten çıkış kodu bu bildirgede yer alır.
İşçilik alacakları: 5 yıl ve arabuluculuk
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, kullanılmamış yıllık izin ücreti ile ücret ve fazla çalışma gibi alacaklar için zamanaşımı süresi 5 yıldır. Bu alacaklarla ilgili dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir.
İbraname: 1 ay
Türk Borçlar Kanunu'na göre işçinin işverenden alacaklarına ilişkin ibra sözleşmesinin geçerli olabilmesi için:
- Yazılı yapılması,
- İş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 1 ay geçtikten sonra düzenlenmesi,
- Alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi,
- Ödemenin tam ve banka aracılığıyla yapılması gerekir.
Dayanak
- 4857 sayılı İş Kanunu md. 18–21 (iş güvencesi ve işe iade)
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3 (zorunlu arabuluculuk)
- 4857 sayılı İş Kanunu Ek md. 3 (zamanaşımı)
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu md. 48 ve 51
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 420 (ibra sözleşmesi)
- 5510 sayılı Kanun md. 9 (işten ayrılış bildirgesi)
Bu yazı, yayın tarihinde yürürlükte olan mevzuatı genel bilgilendirme amacıyla aktarır; somut bir olay hakkında hukuki görüş değildir. Kişisel durumunuz için bir avukata, mali müşavire veya ilgili kuruma danışın. Yayın ilkelerimiz